Pasifikte 8,3 büyüklüğünde deprem oldu
Güney Pasifik Okyanusu’ndaki ada ülkesi Amerikan Samoası açıklarında meydana gelen 8,3′lük depremin yol açtığı tsunami dalgaları, sahili vurdu. Onlarca ölü haberi var. Sahil afet bölgesi ilan edildi.
Pasifik Tsunami Merkezi, anlık büyüklüğü 8.3 olan deprem nedeniyle Yeni Zelanda, Amerikan Samoası, Hawaii, Papua Yeni Gine ve Pasifik’teki diÄŸer adalar için tsunami uyarısı yapmıştı.
Amerikan Jeolojik AraÅŸtırma Merkezi, depremin merkez üssünün, Amerikan Samoası’nın 190 kilometre güneybatısı olduÄŸunu ve 33 kilometre derinlikte meydana geldiÄŸini açıklamıştı.
Güney Pasifik Okyanusu’nda meydana gelen ÅŸiddetli deprem ve yol açtığı tsunami nedeniyle Batı Samoa olarak da bilinen Samoa’da ilk belirlemelere göre 20 kiÅŸi öldü.
Samoalı gazeteci Keni Lesa, deprem ve tsunaminin en çok vurduÄŸu bölgedeki bir hastaneyi ziyaretinde binanın tsunami kurbanlarıyla dolu olduÄŸunu, can kaybının 20′ye ulaÅŸtığını söyledi.
Lesa, ülkenin yerleştiği adaların en büyüğü olan Upolu adasının turistik sahilleri yakınındaki Lalomanu kasabası yakınlarındaki 4 köyün de dalgalar tarafından adeta silinip süpürüldüğünü dile getirirken, can kayıplarıyla ilgili resmi açıklama henüz yapılmadı.
Samoa’ya komÅŸu olan Amerikan Samoası’nda ise daha önce 14 olarak açıklanan can kaybının 17′ye yükseldiÄŸi bildirildi.
CNN’in haberinde, deprem ve tsunami nedeniyle hayatını kaybedenlerin 17′ye yükseldiÄŸinin yetkililer tarafından da teyit edildiÄŸi kaydedildi.
Bölgede meydana gelen 8.3 büyüklüğündeki deprem sonucu tsunami uyarısı yapılan Yeni Zelanda, Papua Yeni Gine ve Pasifik’teki diÄŸer adalarda can kaybı olup olmadığıyla ilgili olarak da henüz bir açıklama yapılmadı.
Hawai ile Yeni Zelanda arasında bulunan volkanik yapıdaki Samoa adalarının Amerikan Samoası bölümünün nüfusu 65 bin civarındayken, Batı Samoa olarak da bilinen Samoa’nın nüfusu yaklaşık 220 bin kiÅŸiden oluÅŸuyor.
AFET BÖLGESİ İLAN EDİLDİ
ABD yönetimi, ÅŸiddetli deprem ve daha sonrasında meydana gelen tsunamiden etkilenen Amerikan Samoası’nı ”afet bölgesi” ilan etti.
ABD BaÅŸkanı Barack Obama’nın imzaladığı afet bölgesi kararı, bölgeye federal yardım gönderilmesini öngörüyor.
Söz konusu karar, zarar gören konut ve binaların yeniden yapılmasına mali destek verilmesi, mali kayıpların bir bölümünün karşılanması gibi uygulamaları da kapsıyor.
Amerikan Samoası’nda yaklaşık 65 kiÅŸi yaşıyor.
Öte yandan, Büyük Okyanus’un (Pasifik) güneyinde meydana gelen ÅŸiddetli deprem ve yol açtığı tsunami nedeniyle Samoa ve Amerikan Samoası’ndaki toplam can kaybının en az 39 olduÄŸu bildirildi.
Araçların ve insanların sel suları tarafından adeta yutulduÄŸunu belirten yetkililer, Samoa ve Amerikan Samoası’ndaki kayıpların 100′ü aÅŸabileceÄŸini belirtti.
Batı Samoa Afet Kontrol Merkezi yetkililerinden Ausegalia Mulipola, tsunamiden etkilenen bölgelerde arama ve kurtarama çalışmalarının devam ettiÄŸini, Samua ve Amerikan Samoası’ndaki can kayıbının ÅŸu anda bile 100′ü aÅŸmış olabileceÄŸini söyledi.
Bazı köylerde birçok evin denize sürüklendiği haberleri geldiğini ifade eden Mulipola, bazı bölgelerde ise tsunami dalgalarının çekilirken tonlarca kum bıraktığını, arama ekiplerinin kumun altında cesetler bulduğunu söyledi
-TSUNAMİ-
Japonca’daki ‘tsu’ (liman) ve ‘nami’ (dalga) kelimelerinin birleÅŸtirilmesiyle kullanılan tsunami, ”deprem gibi sismik faaliyetler sonucu denizdeki su kütlesinin dikey olarak hareketlenmesiyle oluÅŸan ve olaÄŸandan çok daha fazla hıza sahip dalga” olarak tanımlanıyor.
Saatteki hızı 800-1000 kilometreye kadar da çıkabilen tsunami dalgaları, okyanus açıkları için olağan kabul edilen, ancak kıyılarda rastlanmayacak yükseklik olan 10 metreye veya daha yüksek seviyeye ulaşabiliyor.
Kıyıya ulaşan normal dalgalar sadece su yüzeyinin basit hareketinden oluşurken, tsunamide yüzeyden dibe kadar tüm su kütlesi hareket ediyor. Denizdeki veya okyanustaki akıntıları geçici olarak artırıp azaltması dışında tsunami ile deniz dalgası arasında herhangi bir bağlantı bulunmuyor.
Büyük çaplı tsunamilerin 10 yılda bir gerçekleÅŸtiÄŸi görülürken, ÅŸimdiye kadar kaydedilen tsunamilerin yaklaşık yüzde 59′u Büyük Okyanus’ta (Pasifik), yüzde 25′i Akdeniz’de, yüzde 12′i Atlas Okyanusu’nda ve yüzde 4′ü Hint Okyanusu’nda meydana geldi.
Bugüne kadar en fazla can kaybına neden olan tsunami ise 2004 yılında görüldü. Hint Okyanusu’nda meydana gelen 9,15 büyüklüğündeki depremden sonra ortaya çıkan tsunami, Endonezya, Sri Lanka, Tayland, Malezya ve hatta Somali kıyılarına kadar olan bölge ülkelerinde yaklaşık 230 bin kiÅŸinin ölümüne yol açtı.(AA)